سیدمحمد خاتمی در جمع بازداشت شدگان حوادث پس از انتخابات که به تازگی آزاد شده بودند حاضر شد و بار دیگر دغدغه خود را معطوف دلنگرانی از حوادث اخیر کرد. به گزارش ایلنا سیدمحمد خاتمی در عین حال از غیبت برخی چهره های سیاسی و دلسوز نظام ابراز تاسف کرد و خواستار حاکمیت عقلانیت در جامعه شد. البته رئیس دولت اصلاحات از تداوم وضعیت موجود گله کرد و آن را عاملی برای آسیب زدن به جمهوری اسلامی دانست. رئیس بنیاد باران گزارش کهریزک را فاجعه یی برای نظام سیاسی کشور ارزیابی کرد. سیدمحمد خاتمی در عین حال توصیه کرد هرچه سریع تر به دنبال جبران خسارت ها به مردم باشید و گفت؛ «بسیار علاقه مند بودم تعدادی دیگر از عزیزان نیز در این جمع حاضر بودند اما متاسفانه هنوز بسیاری از دوستان ما و چهره ها و نیروها و سرمایه های انسانی ارزشمند کشور از هر طیف و قشری در زندان هستند.» وی با تاکید بر اینکه باید به زمینه های فکری و نظری مسائل توجه ویژه کرد، گفت؛ «در بحبوحه یکی از جنگ هایی که امیرالمومنین(ع) داشتند یک نفر از ایشان در خصوص مساله یی متافیزیکی و عقیدتی سوال کرد و بعضی از اصحاب امام از این موضوع عصبانی شدند و به او نهیب زدند که اکنون زمان مناسبی برای مطرح کردن این گونه صحبت ها نیست، اما حضرت علی(ع) فرمودند اتفاقاً اکنون زمان این گونه پرسش ها است، چرا که ما برای همین اصول و معیارها می جنگیم. به همین دلیل ما نیز باید این گونه باشیم و به مسائل تئوریک و نظری توجه بیشتری کنیم.» سیدمحمد خاتمی افزود؛ «البته دلایل دیگری نیز برای توجه به مسائل فکری و نظری وجود دارد. نخستین دلیل فقر و ضعف در مسائل تئوریک است و دلیل دوم تبلیغات و سخنان نادرستی است که این روزها مطرح می شود.» رئیس بنیاد باران تاکید کرد؛ «عده یی در تریبون های رسمی، سیاه را سفید و سفید را سیاه نشان می دهند و از منبرها به افراد تهمت می زنند .» وی یادآور شد؛ «البته این تهمت ها و افتراها و سخنان ناصواب از آنجایی که پایه محکمی ندارد گرچه بر افرادی که بنیان فکر محکمی ندارند تاثیر می گذارد اما توده مردم و متدینینی که می توانند صحبت ها را از هم تفکیک کنند ممکن است یک لحظه تاثیر بپذیرند اما بر آنها اثر طولانی مدت ندارد؛ بلکه در درازمدت حتی اثر منفی و در خلاف جهت اتهام زنندگان خواهد داشت.» خاتمی با اشاره به اینکه معترضان و منتقدان و اصلاح طلبان با تاکید بر حفظ معیارها و اصول اصلی انقلاب و تعهد به قانون اساسی پیش می روند، گفت؛ «به رغم تاکیدات چهره های شاخص اصلاح طلب و کاندیداهای معترض و همراهی بدنه جامعه، عده قلیلی در هر دو جریان با سوء نیت و شیطنت می خواهند جو را رادیکال کنند.» رئیس جمهور سابق کشورمان اظهار داشت؛ «هدف آنها این است که بخش کوچکی از مردمی که با توجه به صدماتی که دیده اند و عاطفی شده اند از آنها پیروی کنند، اما با هوشیاری مردم بدنه اصلی معترضان به چارچوب قانون اساسی و روش های مسالمت آمیز و اخلاق اعتراض سیاسی پایبندند و حاکمیت نیز در پاسخ به آنها باید به قانون و اخلاق پایبند باشد. »

با خشم و زور نمی توان حکومت کرد

سیدمحمد خاتمی سپس با برشمردن سه اصل مهم رضایت از سوی مردم و مسوولیت و تحمل از سوی قدرت در نسبت میان مردم و حکومت گفت؛ «در دنیای امروز هنگامی که از قدرت صحبت می کنیم باید به دنبال منشاء آن بگردیم. منشاء قدرت مردم هستند و از همین رو باید رضایت مردم فراهم شود و حکومت در مقابل آنها مسوولیت داشته باشد. رضایت و تحمل و مسوولیت وجوه تمایز جامعه امروز با دیروز است.» وی تصریح کرد؛ «در نسبت با حاکمیت و حکومت باید دید در مقابل قدرت، مسوولیت وجود دارد یا خیر و تحمل مردم از یکدیگر و حکومت و برعکس تا چه اندازه یی است.» رئیس موسسه بین المللی گفت وگوی فرهنگ ها و تمدن ها با بیان اینکه «رضایت مبنای حکومت است»، افزود؛ «باید بدانیم با خشم و زور نمی توان بر مردم حکمرانی کرد. ما از مردم سالاری و سازگاری آن با دین حرف می زنیم و راه درست دفاع از ارزش های انقلاب را همین اصلاحات می دانیم.» خاتمی با اشاره به تاریخ استبداد زده ایران تاکید کرد؛ «متاسفانه هرجا که قدرت بیشتر باشد بی تحملی نیز بیشتر می شود و حتی این مساله درباره خود ما اصلاح طلبان نیز مصداق پیدا می کند.» وی ادامه داد؛ «ما چقدر مخالفان مان را تحمل کردیم؟ آیا ما نیز مخالفان مان را متهم به اسلام امریکایی و ارتجاع و عناوین دیگر نمی کردیم؟ امروز هم مخالفان مان به میزان بیشتری همین گونه عمل می کنند و ما را به ضدیت با اسلام، امام، نظام، امام حسین(ع) و حتی خدا محکوم می کنند. اینها نشانه بی تحملی و عدم استقرار فرهنگ مردم سالاری در جامعه است که کار بزرگ روشنفکران خیرخواه باید تلاش برای ایجاد و بسط و تقویت این فرهنگ باشد.»

اسلامی با معیارهای اسلامی

وی تاکید کرد؛«اگر مسوولیت پذیری و رضایت مردم مدنظر باشد مردم نیز راضی می شوند و امنیت واقعی جامعه تامین می شود.» خاتمی همچنین تصریح کرد؛ «باید توجه کنیم در انقلاب ما مردم سالاری و دین با یکدیگر سازگار به حساب آمدند و این نکته را ما سال ها است که می گوییم و از آن دفاع می کنیم.» رئیس بنیاد باران یادآور شد؛ «همچنین ما از جمهوری اسلامی که منطبق با معیارهای اسلامی و مردم سالاری نیز هست، دفاع می کنیم و تنها راه دفاع از این حکومت و تقویت آن را همین اصلاحات می دانیم.» خاتمی گفت؛ «ما سعی می کنیم از ساختار نظام دفاع کنیم و اگر نظر انتقادی و اصلاحی داریم، بیان کنیم اما عده یی هستند که سعی می کنند ساختارها را بشکنند.» وی افزود؛ «البته از سوی افراطیون هر دو طرف رفتارهای نادرستی صورت گرفته است اما مساله مهم این است که پس از انتخابات عده کثیری از مردم به طور مسالمت آمیز نسبت به اتفاق های پیش آمده اعتراض کردند.» سیدمحمد خاتمی همچنین تصریح کرد؛ «دو گروه به دنبال نشان دادن چهره غیرواقعی از اسلام و انقلاب هستند. یکی آنها که در داخل ایران برخوردهای نامناسب و خشن با مردم در پیش گرفته اند و می خواهند چهره اسلام و انقلاب را این گونه نمایان سازند.» وی در مورد گروه دوم نیز گفت؛ «گروه دیگر آنها که در خارج از ایران به منافع خود در نظام جمهوری اسلامی دست نیافته اند و به دنبال براندازی و دیگرگونه نشان دادن اسلام و انقلاب هستند به مقدسات توهین می کنند؛ مطالب تحریک آمیز و غیرعملی و باطلی درباره دین و امامت و نظایر آن می گویند و رفتارهای موجود را ملاک گروه معرفی می کنند.» خاتمی افزود؛ «البته من آدم بدبینی نیستم اما رفتارهایی که صورت گرفته نشان می دهد عده یی آگاهانه در پی تخریب امام، نظام و اسلام هستند و نتیجه کار لطمه یی است که به نظام می خورد. ما از نظام، انقلاب و دستاوردهای خون شهدا دفاع می کنیم و در برابر انحراف مقاومت می کنیم و از جمهوریت و اسلامیت نظام که هر دو در معرض خطر است دفاع می کنیم.» رئیس دولت اصلاحات تاکید کرد؛ «اینکه جریانی افراطی می کوشد ما را مخالف امام(ره)، نظام و حتی امام حسین(ع) نشان دهد بسیار غیرمنصفانه، مضحک و بی رحمانه است و کسی چنین ادعاهای بی اساسی را باور نمی کند. همچنان که مغرضان ناآگاه که به دین و اسلام و مردم و ایران اهانت می کنند و درصدد منحرف نشان دادن حرکت اصلاحی ملت ایران که در چارچوب نظام و قانون حرکت می کند هستند، ربطی به ایران و مردم ندارد.» رئیس بنیاد باران همچنین در رابطه با گزارش قرائت شده در مجلس در رابطه با فجایع کهریزک گفت؛ «این گزارش، سندی تاسف بار در جمهوری اسلامی از یک فاجعه است. البته لابد در این گزارش ملاحظاتی بوده است و بسیاری از واقعیت ها بیان نشده ولی همین اندازه کافی است که پشت همه علاقه مندان به نظام و اسلام و ایران را بلرزاند. امیدوارم با برخورد قاطع و البته قانونی و سریع تا حد امکان این فاجعه جبران شود.» رئیس جمهور سابق کشورمان همچنان در رابطه با بیانیه مهندس میرحسین موسوی گفت؛ «پیش از این نیز دلسوزان نظام این پیشنهادها را با بیان های مختلف مطرح کرده بودند اما در بیانیه مهم اخیرشان بار دیگر خواسته های منطقی مردم و معترضان مدنی مطرح شده است و آقای موسوی برای حل بحران حرف همه را در قالب یک بیانیه راهگشا و دلسوزانه تنظیم کردند. به این ترتیب مردم هم احساس می کنند کسی دنبال خواسته هایشان است و از بحرانی تر شدن اوضاع نگران است.» وی تصریح کرد؛ «مطمئناً اگر مردم باور شوند و درصدد جبران خسارت ها و اهانت ها باشند، زندانی ها را آزاد سازند، فضا را باز کنند، به احزاب و گروه ها اجازه فعالیت دهند و رسانه ها آزاد گذاشته شوند و فضای امنیتی به فضای سیاسی سالم مبدل شود شرایط تغییر خواهد کرد و منافع مردم و نظام همزمان بیشتر تامین خواهد شد.» خاتمی ادامه داد؛ «اما اکنون رساندن حرف هایمان به مردم دشوار و پرهزینه شده است، امکانات نیست و وسایط ارتباط جمعی برای ما بسیار محدود است. خب طبیعی هم هست که مردم در این وضعیت به سمت رسانه هایی بروند که در بیرون مرزها هستند.» رئیس جمهور سابق کشورمان تاکید کرد؛ «من معتقد هستم امروز وارد عصری شده ایم که قرنطینه اطلاعاتی توسط حکومت ها دیگر ممکن نیست و هر چقدر هم که رسانه های شناسنامه دار را محدود سازند، ارتباطات به طور جدی جریان دارد و نمی شود جلوی آن را گرفت منتها در صورت ایجاد محدودیت میدان داری با کسانی است که یا بدخواه هستند یا دست کم خیرخواه نیستند.» سیدمحمد خاتمی تصریح کرد؛ «از یک طرف صدا و سیما رفتاری غیرعادلانه دارد و از آن طرف هم تبلیغاتی در خارج از کشور می شود که مورد تایید ما نیست. البته به لطف خداوند شاهد بارقه هایی از عقلانیت و تدبیر هستیم، به طوری که ان شاءالله به سوی منطق و قانون پیش رویم.